تبریز؛ شهری که کرامت را گدایی نمی‌کند

در روزگاری که بسیاری از شهرها با معضل گدایی خیابانی دست‌به‌گریبان‌اند، نام تبریز سال‌هاست با تعبیری معنادار شناخته می‌شود:
«شهر بدون گدا».
این عنوان نه حاصل اتفاق است و نه نتیجه‌ی برخوردهای مقطعی و دستوری؛ بلکه برآمده از یک سنت ریشه‌دار اجتماعی است:
باور به کرامت انسان و مسئولیت جمعی در قبال یکدیگر.
در پسِ این تصویر آرام و آبرومندانه از شهر، نهادی ایستاده‌است که بی‌هیاهو و شبانه‌روزی فعالیت می‌کند. «مؤسسه حمایت از مستمندان تبریز» ؛ مؤسسه‌ای که سال‌هاست می‌کوشد نیاز، پیش از آن‌که به خیابان کشیده شود، در مسیر درست و محترمانه پاسخ داده شود.
نکته‌ی قابل تأمل آن است که این مؤسسه نه با اتکا به منابع دولتی، بلکه با اعتماد گسترده عمومی و مشارکت داوطلبانه‌ی مردمی توانسته نقش خود را ایفا کند. خیرین محترم تبریز، هر یک به اندازه وسع خویش، سهمی در حفظ این آبرو و آرامش شهری داشته‌اند؛ سهمی که شاید کوچک به نظر برسد، اما در مجموع، تصویری بزرگ ساخته است.
اکنون که نوروز، فصل نو شدن و بازگشت امید، در آستانه فرا رسیدن است، حساسیت این مسئولیت جمعی بیش از پیش نمایان می‌شود. نوروز تنها تغییر تقویم نیست؛ زمانی است که شأن زندگی، آراستگی خانه‌ها و آرامش خانواده‌ها معنا می‌یابد. در چنین روزهایی، برخی نیازها اگر به‌موقع و درست پاسخ داده نشوند، ناخواسته به عرصه‌ی عمومی کشیده می‌شوند.
سنت نیک تبریز در همین‌جا خود را نشان داده است:
رسیدگی پیشگیرانه، منظم و آبرومندانه؛
کمکی که پیش از دیده‌شدنِ نیاز، آن را برطرف می‌کند.
تبریز «شهر بدون گدا» شده، چون مردمش باور داشته‌اند که کمک، صرفاً رفع نیاز مالی نیست؛
کمک، پاسداری از شأن انسان است.
و این پاسداری، زمانی معنا دارد که بی‌نام، بی‌منت و مستمر انجام شود؛ به‌ویژه در آستانه‌ی نوروز که نگاه‌ها حساس‌تر و فاصله‌ها محسوس‌تر می‌شود.
امروز، حفظ این عنوان بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه است؛ نه از سر نگرانی، بلکه از سر مسئولیت. سنت‌های نیک اگر تداوم نیابند، آرام‌آرام فراموش می‌شوند؛ و هیچ شهری با خاطره‌ی دیروز زنده نمی‌ماند.
مؤسسه حمایت از مستمندان تبریز، همچنان همان راه را می‌رود:
آرام، پیوسته و متکی بر اعتماد مردم.
و این راه، تنها زمانی ادامه می‌یابد که شهروندان، خود را نه تماشاگر، بلکه شریک این افتخار جمعی بدانند.
کمک به چنین نهادهایی، الزام اخلاقی نیست؛
مشارکت در حفظ هویت انسانی یک شهر است؛
هویتی که تبریز سال‌ها با آن شناخته شده و شایسته است در آستانه‌ی نوروز و برای آینده نیز حفظ شود.
با احترام – مهدی لزیری